स्थानीय निर्वाचन र सिमान्तको राजनीतिक प्रतिनिधित्व

– राजकिशोर रजक — स्थानिय तहमा दुई चरणको निर्वाचन भएको छ । मत परिणाम आईरहेको छ । मत परिणाम परम्परागत नै देखिन्छ । तेस्रो चरणको निर्वाचनको मिति असोज २ गते तय भएको छ । मधेशको माग संविधान संसोधनवाट सम्बोधन नगरे सम्म शान्तिपूर्ण, स्वतन्त्र र भयरहित निर्वाचन हुने कुरामा शंका नै छ । मधेश नेपाली राजनीतिको केन्द्रमा भए पनि राज्यको सम्पूर्ण संसाधनमा पहुँच पाएका छैन् । सिमान्तहरुको राजनीतिक अधिकारको पैरवी मुलधारको दल राजनीतिवाट गर्न विवस छन् । मुलधारका राजनीति मुलतः हिन्दु पर्वते पुरुषको नियन्त्रणमा छ । महिला, दलित, मधेशि, सिमान्तहरुको प्रतिनिधित्व…

Read More

कुराकानी- युद्ध साहित्य मार्फत आदिवासीहरुको लुकेको लामो लाहुरे इतिहास बाहिर ल्याउनु छ

टेम्के मैंयुङ्ग गाँउपालिका नागी ४ भोजपुरमा जन्मिनु भएका एक इमान्दार एवं सिद्दहस्त नेपाली साहित्यकार काङमाङ नरेश राई (नरेश काङमाङ राई) भूपु बेलायती सेना हुन । उहाँ युद्द साहित्यका एक मात्र अभियान्ता समेत हुनुहुन्छ । कविता, कथा, उपन्यास जस्ता विधामा कलम चलाउनुहुने राईका हालसम्म आँशुको दोभान कविता संग्रह (२०६१), अनुहारमा लुकाईएका चोटहरु कविता संग्रह (२०६५), युद्ध बोकेको सिताङ (युद्ध उपन्यास २०६८), खुकुरीको धारमा दुई शताब्दी (२०७१), लाहुरेका युद्ध कथा र व्यथाहरू, फियरलेस वरिवर (अंग्रेजी भाषामा २०१६), वेलायतको प्रकाशन हाउस् ओलम्पियावाट प्रकाशित पप्पी पूm कविता संग्रह (२०१७), वार ईज लाईक टियर्स कविता सन्…

Read More

लघुकथा– झरी

– स्नेह सायमी — पात्र १. “आज बिहानैदेखि बादल गर्जिरहेको छ । पानी परी हाल्यो भने काम पाइँदैन । केटाकेटीलाई के खुवाउने हो ?” पात्र २. “आज बिहानैदेखि बादल गर्जिरहेको छ । पानी परे हुन्थ्यो । खेत भिज्यो भने तरकारीको बोटहरू हुर्कन्थे ।” पात्र ३. “आज बिहानैदेखि बादल गर्जिरहेको छ । पानी पर्यो भने लुगा सुक्दैन । नपरे हुन्थ्यो ।” पात्र ४. “आज बिहानैदेखि मौसम खÞराब छ । आमाको जिउ दुख्ने हो की ?” पात्र ५. “आज बिहानैदेखि मौसम खÞराब छ । सुन्यौ ? स्कुलबाट राम्रोसंग बर्सादी ओढेर आउनु ।…

Read More

सूत्रकथा – कुमार काफ्ले

१.  सपना विपना – मीठा गफ गरेर सुन्दर सपना देखाउँथ्यो । – संसार घुमाउँछु भनेर सीमापारि पु¥याउँथ्यो । – उनी ठूलो शहरको महलमा सुखद् कल्पनाकाशमा विचरण गर्दै गर्दा ऊ पैसा पोको पारेर फर्किसकेको हुन्थ्यो । २ .  विक्री – कति किन्छ्यौ मात्रै अब बेच ! – मसँग के छ र बेच्नु ? – यौवनले मत्त रूपवान् शरीर !! – बरु भोकै मर्न र तँजस्तालाई मार्न तयार छु, शरीर बेच्दिनँ । ३ .  दैनिकी – पहिलो हप्ता माया ममता र स्नेह दर्साइयो । – दोस्रो हप्ता विशिष्ट अतिथिलाई सत्कार गर्न पठाइयो…

Read More

कविता- मलामी

Mahesh Paudyal

– महेश पौडेल — आज पनि जलेछ चिता त्यस विरान घाटमा, चुपचाप । दुईचार जोर आँखा र त्यही श्रापित घाट साक्षी थिएछन् । हो, चोला “उन” को थियो, जसको कुनै नाम थिएन । हामीले, नदेखेको पनि देख्नेगरी जब आँखा खोल्यौँ हाम्रो विरान परिवारको साथी उनै थिइन् । आफ्ना लागि कहिल्यै दुख्न नभ्याएकी उनी हाम्रा शिशिर र हाम्रा बर्खाहरूमा निरन्तर हाम्रा लागि दुखिरहिन् हाम्रा घरका उत्सव र पर्वहरूमा हामीलाई नपरेको चटारो उनलाई प¥यो परानुभूतिका हामीले नछिलेका गन्थ्रहरू दिनदिन, घरघरमा उनी बाच्थिन् अरुहरूको महाप्रस्थानमा मलामी जानेहरू — इराङ–तपन दोभानबाट फर्कदा तल, एक्लेपीपलमा…

Read More

 अरुणिमा साहित्य, (बैशाख – असार, २०७४) अनलाइन पढ्नुहोस

साहित्य वर्तमान समाज र समयभन्दा पर रहेर बाँच्न सक्दैन । समाज एवं समयको स्वर र संवेदना टपक्कै टिपेर सिर्जनशिल मनहरूले सुन्दर गुच्छा बुनेपछि तागतिलो साहित्यको जन्म हुन्छः कविता, कथा, निबन्ध र उपन्यासको रूपमा । यसरी साहित्यमा समाज र समयको प्रष्ट आकार र मुहार कोरिएको हुन्छ । अतः साहित्यमा समाज र समय स्पष्ट देख्न र अनुभव गर्न पाउछौँ हामी । त्यसो त साहित्यले समाज र समयलाइ रखबारी गर्दै सही मार्गनिर्देश गर्न विशेष भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ । यो बेला झनै साहित्य विभाजित छ । एकातिर बहुमतमा मुलुकमा नयाँ परिवर्तनको गर्भधारणलाई तुहाउने प्रयत्नमा…

Read More