कविता – चम्चा

-एमसी सुमित– यी हातहरू कस्तरी लुला बनाइए कि टिप्नै सक्तैनन् आफ्नो गांस प्रत्येक युगमा प्रत्येक अभागी मान्छेहरूले । सेमिनार, अधिनेशन, पोलिट्ब्युरो, राजकीय भ्रमण, संसद भवन, शिखर सम्मेलन जहां पनि चम्चाहरू सकृय छन् चम्चाहरू शक्तिशाली छन् । प्रेटोलको लाइन, म्यानपावरको फारम, छात्रवृत्तिको कोटा, बढुवाको फाइल, सांसदको टिकट, मन्त्रीको लिस्ट जहां पनि चम्चाहरू सकृय छन् चम्चाहरू शक्तिशाली छन्। सुनको वा टिनको चम्चाहरू आफै खान्छन् र महान बन्छन् भोको पेटहरूको भतेरमा। तल, माथी, जताततै दांत कोट्याउदै उग्राउछन् निर्णयहरू चपाएर र टांङ फारी(फारी पिसाव फेर्दै हिड्छन् निर्धाहरूलो निर्दोष हस्ताक्षरमा।

Read More

कुरा चाउचाउ कविताको

– कोसी किनारे — चाउचाउ कविता फेसबुकमा लेखी रहँदा फेसबुकमा एकजना सर्बसाधरण उपनामका मित्रले सोध्नु हुन्छ केहो यो चाउचाउ कविता? मैले कवि हाङयुग अज्ञातलाई एकचोटि पढिदिनु हुन ती मित्रलाई अनुरोध गरेँ । चाउचाउ कविताका अभियान्ता हुन कवि हाङयुग अज्ञात । हाङयुग हङकङमा ब्यस्त समयको बाबजुद चाउचाउ कविताको ह्याण्डिल घुमाई रहनु भएको थियो । यतिबेला भने चाउचाउ कविताको बिसर्जन भैइसकेको कुरा फेसबुक मार्फत अभियान्ता हाङयुग अज्ञातले बताईसक्नु भएको छ । चाउचाउ कविता कवि हाङयुग अज्ञातले लेख्न थाल्नु भएदेखि फाटफुट अन्य केही कविहरुले लेख्न खोजेको भेटिएको छ । चाउचाउ कविता कुनै मजाक,…

Read More

“युद्द शिविरमा हिँडेको मान्छे ” राजधानिमा सार्वजानिक

काठमाडौं । वरिष्ठ प्रगतिवादी कवि प्रथाको ‘युद्ध शिविरमा हिँडेको मान्छे’ कविता सङ्ग्रहको राजधानीमा आज एक कार्यक्रमकाबिच विमोचन गरिएको छ । वरिष्ठ कविहरु विप्लव ढकाल , डा.अमर गिरी एवं कवि निभा शाह एवं गंगा प्रसाद अधिकारीले मंगलबार संयुक्त रुपमा ‘युद्ध शिविरमा हिँडेको मान्छे’ कबिता संग्रहको मण्डला थिएटरमा विमोचन गरेका हुन । नेपालटक डट कममा रिता बुढाथोकी लेख्छिन -“कार्यक्रममा कवि प्रथाको कविता संग्रहमाथि समीक्षा गर्दै कवि निभा शाहले कवि प्रथाका कबिता माक्र्सबादी दृष्टिकोणबाट लेखिएका हुनाले सफल रहेको बताएन् । कविता लेख्दा प्रकृतिको नियमलाई पालना गर्नुपर्ने उनको दाबी थियो । कार्यक्रममा उनले कबि…

Read More

कविता – आजको लालबहादुर

Balaram Timilsina

आजको लालबहादुर – बलराम तिमिल्सिना “विप्लव” आजको लालबहादुर लालबहादुर जस्तो छैन फेर्न मिल्ने भए आफ्नो नाम उसले उहिल्यै फेरिसक्ने थियो आज ऊ जस्तो छ त्यस्तै नाम राख्ने थियो खै किन हो कुन्नि ऊ नाम फेरिरहेको छैन । आजको लालबहादुर लालबहादुर जस्तो छैन । जतिबेला उसले सपना बदलेको थियो जुन दिनदेखि ऊ डान्सवार धाएको थियो जुन दिन पुरस्कार भनेर घुस खाएको थियो गिफ्ट भनेर कमिशन खाएको थियो बिना लगानीको नाफा कमाएको थियो त्यति बेलै नाम बदल्ने थियो उसले ( त्यसो त अचेल अरुले उसलाई हरिवहादुर भन्न थालेका छन । ) आजको…

Read More

कविता – आजको लालबहादुर

आजको लालबहादुर – बलराम तिमिल्सिना “विप्लव” ह आजको लालबहादुर लालवहादुर जस्तो छैन फेर्न मिल्ने भए आफ्नो नाम उसले उहिलै फेरिसक्ने थियो आज ऊ जस्तो छ त्यस्तै नाम राख्ने थियो खै किन हो कुन्नि ऊ नाम फेरिरहेको छैन । आजको लालवहादुर लालवहादुर जस्तो छैन । जतिवेला उसले सपना वदलेको थियो जुन दिनदेखि ऊ डान्सवार धाएको थियो जुन दिन पुरस्कार भनेर घुस खाएको थियो गिफ्ट भनेर कमिशन खाएको थियो विना लगानीको नाफा कमाएको थियो त्यति वेलै नाम वदल्ने थियो उसले ( त्यसो त अचेल अरुले उसलाई हरिवहादुर भन्न थालेका छन ) आजको…

Read More

कविता – अस्तित्वको लडाइँमा मेरो अस्तित्व

अस्तित्वको लडार्इमा मेरो अस्तित्व -कुसुम आचार्य “प्रकृती” , दिक्तेल हरेक साँझ , जब म घाँसको भारि बोक्दै उकालो चढ्छु निधारबाट हाम फाल्न आटेका पसिनाका थोपाले घामका किरणलार्इ इन्द्रेणि बनाउछन् म दङग पर्छु अस्ताउन लागेको घामको चमक देखेर । म त्यहि गोधुलीको घाम सिरानीमा राख्दै सुत्छु पुग्छु कल्पनाको नयाँ गगनमा बल्ल थाहा पाउछु , घाम चहक हुँदै मुढे माथि गएर डुब्नुको अर्थ त अर्को नयाँ संसारलार्इ उज्यालो बनाउनु पो रहेछ भोली विहान ट्याम्केबाट नउदाए सम्म । यतिकैमा मेरा अवचेतन मनहरुले सोहि नौलो संसारमा डोर्‍याँउछ जहाँ अनेकन आवाज गुञ्जन्छ , र म…

Read More

कविता – मालिक

— स्नेह सायमी — उक्ल भन्नु भो, उक्लेँ ओर्ल भन्नु भो, ओर्ले जुन दिन मानिनँ झर्न त्यो दिन खसालिदिनु भो, खसेँ । मालिक ! किन यस्तो गर्नुहुन्छ कि उकाल्दै नउकाल्नु उकालेपछि सितिमिति नझार्नु । मालिक ! तपाईको खटनपटनबाट थकित हामीहरु एकदिन हामी सबै मिलेर एकैपटक उक्लिन्छौँ र झार्नेछौँ तपाईलाई । (अरुणिमा साहित्यिक पत्रिका, वर्ष १३, अंक १, २०७४ मा प्रकाशित)

Read More

कविता – जीवन

— सङ्गीत स्रोता — तिम्रो बाटो कसैले पनि छेक्दैन भने तिम्रा खुट्टा कसैले पनि तान्दैन भने प्रहार गर्न तिमीलाई कोही तयार पनि छैन भने जुध्न भनेर तिमिसँग कोही आइरहेको पनि छैन भने तिमीलाई कसैले घचेटिरहेको पनि छैन र, कसैले लखेटिरहेको पनि छैन भने तिम्रो मुटु नै दुख्ने गरी कुनै चोट पनि लाग्दैन भने … मलाई शंका छ साथी साँच्चै, के तिमी जिउँदै त छौ ? (अरुणिमा साहित्यिक पत्रिका, वर्ष १३, अंक १, २०७४ मा प्रकाशित)

Read More

कविता – गाउँ छोडेको प्रमाणपत्र

— लक्ष्मिकला राई ‘जुनकिरी ’ — आँखा भरी दुई कोसे सपना अनि रहरको थुप्रो – आधुनिक कान्तिपुर को सुख भोग गर्ने जहाँ, मलिलो माटोमा फलेको घर गाडीले जन्माएको असंख्य धुवा, धुलोको सुगन्ध, सपनाले फुलेको फुलहरूको बगैंचा आकाशमा दौडेका बादलको कमि संगै पानीको अभाव अनि खुल्ला हरियो रंगको कमि हो, यहि आँए जहाँ बाट मेरो बाङा छोडेर मामा छोडेर, सुंगुरले खाने खिसुक्मा, छोक्कु गाई ले खाने खरुकी काभ्राको अचार, नया पालुवा टर्रो, तितो अनि गाईबस्तुको गोबर, कोठेबारि, बाउ बाजेको धेरै बिघा जग्गा जमिन चौर, भिर पाखा, धेरै प्रजातिको रुखपात चौतारीमा पुर्खाले…

Read More

कुराकानी- युद्ध साहित्य मार्फत आदिवासीहरुको लुकेको लामो लाहुरे इतिहास बाहिर ल्याउनु छ

टेम्के मैंयुङ्ग गाँउपालिका नागी ४ भोजपुरमा जन्मिनु भएका एक इमान्दार एवं सिद्दहस्त नेपाली साहित्यकार काङमाङ नरेश राई (नरेश काङमाङ राई) भूपु बेलायती सेना हुन । उहाँ युद्द साहित्यका एक मात्र अभियान्ता समेत हुनुहुन्छ । कविता, कथा, उपन्यास जस्ता विधामा कलम चलाउनुहुने राईका हालसम्म आँशुको दोभान कविता संग्रह (२०६१), अनुहारमा लुकाईएका चोटहरु कविता संग्रह (२०६५), युद्ध बोकेको सिताङ (युद्ध उपन्यास २०६८), खुकुरीको धारमा दुई शताब्दी (२०७१), लाहुरेका युद्ध कथा र व्यथाहरू, फियरलेस वरिवर (अंग्रेजी भाषामा २०१६), वेलायतको प्रकाशन हाउस् ओलम्पियावाट प्रकाशित पप्पी पूm कविता संग्रह (२०१७), वार ईज लाईक टियर्स कविता सन्…

Read More

लघुकथा– झरी

– स्नेह सायमी — पात्र १. “आज बिहानैदेखि बादल गर्जिरहेको छ । पानी परी हाल्यो भने काम पाइँदैन । केटाकेटीलाई के खुवाउने हो ?” पात्र २. “आज बिहानैदेखि बादल गर्जिरहेको छ । पानी परे हुन्थ्यो । खेत भिज्यो भने तरकारीको बोटहरू हुर्कन्थे ।” पात्र ३. “आज बिहानैदेखि बादल गर्जिरहेको छ । पानी पर्यो भने लुगा सुक्दैन । नपरे हुन्थ्यो ।” पात्र ४. “आज बिहानैदेखि मौसम खÞराब छ । आमाको जिउ दुख्ने हो की ?” पात्र ५. “आज बिहानैदेखि मौसम खÞराब छ । सुन्यौ ? स्कुलबाट राम्रोसंग बर्सादी ओढेर आउनु ।…

Read More

सूत्रकथा – कुमार काफ्ले

१.  सपना विपना – मीठा गफ गरेर सुन्दर सपना देखाउँथ्यो । – संसार घुमाउँछु भनेर सीमापारि पु¥याउँथ्यो । – उनी ठूलो शहरको महलमा सुखद् कल्पनाकाशमा विचरण गर्दै गर्दा ऊ पैसा पोको पारेर फर्किसकेको हुन्थ्यो । २ .  विक्री – कति किन्छ्यौ मात्रै अब बेच ! – मसँग के छ र बेच्नु ? – यौवनले मत्त रूपवान् शरीर !! – बरु भोकै मर्न र तँजस्तालाई मार्न तयार छु, शरीर बेच्दिनँ । ३ .  दैनिकी – पहिलो हप्ता माया ममता र स्नेह दर्साइयो । – दोस्रो हप्ता विशिष्ट अतिथिलाई सत्कार गर्न पठाइयो…

Read More

कविता- मलामी

Mahesh Paudyal

– महेश पौडेल — आज पनि जलेछ चिता त्यस विरान घाटमा, चुपचाप । दुईचार जोर आँखा र त्यही श्रापित घाट साक्षी थिएछन् । हो, चोला “उन” को थियो, जसको कुनै नाम थिएन । हामीले, नदेखेको पनि देख्नेगरी जब आँखा खोल्यौँ हाम्रो विरान परिवारको साथी उनै थिइन् । आफ्ना लागि कहिल्यै दुख्न नभ्याएकी उनी हाम्रा शिशिर र हाम्रा बर्खाहरूमा निरन्तर हाम्रा लागि दुखिरहिन् हाम्रा घरका उत्सव र पर्वहरूमा हामीलाई नपरेको चटारो उनलाई प¥यो परानुभूतिका हामीले नछिलेका गन्थ्रहरू दिनदिन, घरघरमा उनी बाच्थिन् अरुहरूको महाप्रस्थानमा मलामी जानेहरू — इराङ–तपन दोभानबाट फर्कदा तल, एक्लेपीपलमा…

Read More

 अरुणिमा साहित्य, (बैशाख – असार, २०७४) अनलाइन पढ्नुहोस

साहित्य वर्तमान समाज र समयभन्दा पर रहेर बाँच्न सक्दैन । समाज एवं समयको स्वर र संवेदना टपक्कै टिपेर सिर्जनशिल मनहरूले सुन्दर गुच्छा बुनेपछि तागतिलो साहित्यको जन्म हुन्छः कविता, कथा, निबन्ध र उपन्यासको रूपमा । यसरी साहित्यमा समाज र समयको प्रष्ट आकार र मुहार कोरिएको हुन्छ । अतः साहित्यमा समाज र समय स्पष्ट देख्न र अनुभव गर्न पाउछौँ हामी । त्यसो त साहित्यले समाज र समयलाइ रखबारी गर्दै सही मार्गनिर्देश गर्न विशेष भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ । यो बेला झनै साहित्य विभाजित छ । एकातिर बहुमतमा मुलुकमा नयाँ परिवर्तनको गर्भधारणलाई तुहाउने प्रयत्नमा…

Read More

कविता – अनुरोध

– शुभचन्द्र राई —- किर्ते गरेर मनको सहिछाप मायाको तमासुक बनाए पनि प्रमाणित भएन त्यो मनहरुको कचहरिमा चोरेर लेखेको भावनाको उत्तरपुस्तिकाले पास गराएन जिन्दगिको परीक्षा । मनहरुको वसन्तमा चोरेको पृतको बिरुवा कसैको मुटुको बारिमा रोपेको भएपनि फुलेन कुनै भ्यालेन्टाइनमा कोपिलामै ओइलाएर उजाड छ जिवनको बगैँचा तर, अब यसपाली दिँदैछु जिवनको अन्तिम परीक्षा मनको बगैँचामा अन्तिम पटक सार्दै एउटा गुलाफको बोट यदि म पास भएँ भने त्यो परीक्षा बचाएँ भने त्यो गुलाफको बोट पृय ! तिमी त्यसको माली बनिदिनु ल ।

Read More

अस्वीकृत साहित्य आन्दोलनबारे पहिलो विश्व साइबरिय साहित्यिक अन्तरक्रिया

(जुन २८, २०१६ मा अस्विकृत साहित्य आन्दोलनबारे विश्व साइबरिय साहित्यिक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा अस्विकृत आन्दोलनका प्रमुख अभियान्ता डा. कविताराम श्रेष्ठद्वारा अस्विकृत साहित्य आदोलनबारे प्रस्तुत अवधारणा पत्रलाइ यहाँ जस्ताको तस्तै राखेका छौं । यसले नेपाली साहित्यको बारेमा जान्न इच्छुकहरूलाई थप सन्दर्भ बन्ने हामीले ठानेका छौ । – प्र.सं.) १. अस्वीकृत आन्दोलनको इतिहासः पंचायत कालमा प्रगतिकामी लेखहरू पूर्णतः अस्वीकृत हुन्थे, अग्रगामी युवा साहित्यकारहरूमा धेरै छटपटी थियो । २०२६ सालमा शैलेन्द्र साकार र मैले अस्वीकृतहरूको जमातै खोलेर यी पुरातनबादीहरूलाई नै अस्वीकृत गर्ने आन्दोलन छेड्ने सल्लाह ग¥यौं । त्यसपछि नेपालभूषण न्यौपाने र मैले सञ्जीवनी पत्रिकामार्फत…

Read More

खोटाङका साहित्यकार श्रीराम राइको बालकथा सङ्ग्रह सार्वजानिक

काठमाण्डु, ८ असार । साहित्यका विभिन्न विधामा कलम चलाउँदै आएका खोटाङका साहित्यकार श्रीराम राईको बालकथा सङ्ग्रह ” टोली नेता ” सार्वजानिक भएको छ । मंगलबार काठमाडौँमा विमोचन उक्त बाल कथा सङ्ग्रह राइले सार्वजानिक गरेका हुन । विमोचन कार्यक्रममा बोल्दै मधुपर्क सम्पादक तुलसीहरि कोइरालाले सात बालकथामध्ये पाँच ग्रामीण , एक काठमाण्डु र एक परिवेश नखुलेका एवँ बालमनोविज्ञान बुझेर लेखिएका सबै कथाहरू विद्यार्थीका लागि निकै उपयोगी भएको बताए । बाल साहित्य समाजका अध्यक्ष तेजप्रकाश श्रेष्ठले कार्यक्रममा सभाध्यक्षको तर्फबाट बोल्दै भने, ‘ग्रामीण परिवेशलाई समेटेर लेखिएका बालकथाहरू आउनु आफैंमा सराहनीय पक्ष हो ।’ त्यसै…

Read More

कविता – कुनै दिन

– बिक्रम पवन …. कुनै दिन मैले राजधानी छोडेको रात जून नलाग्न सक्छ खोलाहरूको गन्तव्य उल्टो हुन सक्छ ताराहरूले नहेर्न सक्छन् बुद्ध रोएको आँखा ननिदाउन सक्छन् चराहरू मैले राजधानी सँग बिदा लिएपछि शकुनिहरू एक्लै हुन सक्छन् काठमाडौँ मेरो खोजीमा अन्नशन बस्न सक्छ आकाशका ताराहरू निभ्न सक्छन् परेवाहरूले मन्दिर छोड्न सक्छन् आर्यघाटले मेरो पुनर्जन्म खोज्न सक्छ सगरमाथालाई मेरो अभाव हुन सक्छ ।। ………. मेरो अवसान पछि आकाशलाई अंगालो हाल्न हत्तारिएर दौडिँदै पुग्नेछन् चित्ताबाट धुवाँ विश्व परिक्रमा निस्केको मेरो जिन्दगी जस्ले आकाश छुने सपना मात्रै जन्माउछ यदि यी फूल जस्ता सपनाहरू हत्या गरियो…

Read More

गजल –विप्लव ढकाल

चढेको रेलको स्टेसन छैन ओर्लिने कहाँ हो ? छुक छुक गरी चल्दै छ रेल, पुगिने कहाँ हो ? … माटोमा खस्ला छायाको चित्र बाटो छ अँध्यारो चट्टान नाघे समुद्र आउँछ डुबिने कहाँ हो ? … यात्राका साथी जङ्गली किरा, जङ्गलमै हराउँछन् आस्थाको धर्ती भत्कियो भने उभिने कहाँ हो ? … आफैलाई खोज्न हिँडेका थियौ बाटोमै निदायौ सपना हराई हारेको यात्री ! बिउँझिने कहाँ हो ? … चढेको रेलको स्टेसन छैन ओर्लिने कहाँ हो ? छुक छुक गरी चल्दै छ रेल, पुगिने कहाँ हो ? (अरुणिमा साहित्यिक पत्रिका, वर्ष १२, अंक…

Read More

गजल – ज्ञानु वाकर पौडेल

वर–पिपलको कहानी नसोध कसरी बित्यो जवानी नसोध कहिले झरेछन् यी पातहरू किन रोजें यो विरानी नसोध रोई रोईकन म तिम्रो यादमा कति भिजाउँथे सिरानी नसोध टिप्नै नपाई पीरति को फूल कहाँ चिप्ल्यो जिन्दगानी नसोध बिजुली चम्केला’नि फेरि राती अल्लारे बैंश को नादानी नसोध (अरुणिमा साहित्यिक पत्रिका, वर्ष १२, अंक २, २०७३ मा प्रकाशित)

Read More

गीत -आहुती

म कालो छु तर म अध्यारो होइन अध्यारोको त कुनै रङ्गै हुँदैन म रंगीन छु रंगहीन होइन अध्यारोको त कुनै रङ्गै हुँदैन ! कालो छु वर्षा यामको बादल जस्तै अझै त्योभन्दा गाढा गाढा कालो छु शीरको तिम्रो केस जस्तै अझै त्योभन्दा गाढा गाढा उज्यालोमा भागिजाने म त्यो अध्यारो हुँदै होइन रंगीन हुँ म रंगीन म कालो रंगको रंगीन ! म कालो छु तर म अध्यारो हुँदै होइन । तिमी गोरो छौ मेरा चम्किला दाँत जस्तै अझै त्योभन्दा फिका फिका गोरो छौ टल्किरहेको ढुंगा जस्तै अझै त्योभन्दा फिका फिका अध्यारोमा हराइजाने…

Read More

काङमाङ नरेश राईका ५ युद्ध कविताहरू

१. जसमान राई पेन्सनविहीन ९७ औं जन्मदिन… सापेक्ष धर्म निरपेक्ष अभाव म्लेच्छसँग उठबस किट ब्यागमा दाग होला जसमान राईको   देशका शासकहरूको हुकुम पक्लिहवाको पानी पतिया, मोहोर र सुुकी जातीय रीतितिथि किल्चेर चोखाइनुको लाहुरे पण्डितले शुद्ध पारिने बहादुरी तक्माहरू…   चोखिए कि चोखिएनन् रसियन गनका धातुहरू भिक्टोरिया क्रसहरू आई.ओ.एम सरदार बहादुर र बहादुर तक्माहरू ? काबुल ईस्ट टिमोर फक्ल्याण्ड क्रिमियन र दोस्रो महायुद्धका कथाहरू चोखिए कि चोखिएनन् ?   जसमान राई— गोलीको दाग सुम्सुमाउँछन् बर्माका नदीहरू दिनहुँ बगिरहन्छन् कावावेली, मनिपुर, लुसा हिल सबैसबै उही ठाउँ बसिरहन्छन्…   पेन्सनविहीन ९७ औं…

Read More

अरुणिमा (माघ–चैत्र, २०७३), अनलाइन पढ्नुहोस

सम्पादकीय जनयुद्द र जनअन्दोलनमा लाखौं जनताको बलिदानिपूर्ण सहभागिताको कारणले थोरै उपलब्धी लिएर भएपनि संविधान आएको छ जसले गर्दा मुलुकको सङ्घिय शासन प्रणालिमा प्रवेश गर्ने मार्ग प्रशस्त भएको छ । तर पछिल्लो समय कति पय दलहरूकै आफू अनुकुलको राजनैतिक अडानका कारणले मुलुकको राजनीति निक्कै पेचिलो बन्दै गैरहेको छ । यो कुरालाइ समयमै सचेत ढङ्गले उचित व्यवस्थापन गर्न नसके निक्कै ठूलो राजनैतिक सङ्कट मुलुकमा निम्तिने निश्चित छ । यसर्थ अहिलेको प्राप्त भएको उपलब्धिलाई सँस्थागत गर्दै बाँकी उपलब्धी प्राप्त गर्न आन्दोलन र संघर्ष निरन्तर जारी राख्न जरुरी छ । यसरी जनताको जनजिविकाको सवाल…

Read More

कविता / लु त जवाफ देउ

लु त जवाफ देउ… -बी .पी. बजगाईँ ए राज्य सत्ता! मलाई थाहा छ, तिमी हाम्रो मृत्युको उत्सव मनाउने तयारीमा लागेको छौ, यहाँ भेला भएर हामी तिमीलाई नयाँ आकार दिने तयारीमा लागेका छौं| हामीलाई कँज्याउन भनेर भरौटे मार्फत तिमीले तर्कको चुनौतीको कुतुब मिनार नै यहाँ गाड्यौ, आज त्यहीं उभिएर म तिमीलाई प्रश्न गर्दैछु ए सत्ता! सक्छौ भने जवाब देउ…. १८१७ मा कम्पनीले सिक्किमसँग गरेको तितालिया सन्धिमा तिम्रो मान्छेको उपस्थिति देखाउ… तितालिया सन्धि नै हाम्रो उपस्थितिको लालमोहर हो| १८६१ मा एस्ले एडनले सिक्किमसँग गरेको तुम्लुङ सन्धिमा तिम्रो मान्छेको उपस्थिति देखाउ… तुम्लुङको सन्धि…

Read More

रङ्गभेद र दासताको मर्मभेदी उपन्यास -“बिलोभेड “

रङ्गभेद र दासताको मर्मभेदी उपन्यास -” बिलोभेड ” -होमर श्रेस्ठ (टोनि मरिसन , उपन्यासकार स्वयं नारी हुन् उनि अमेरिकी उपन्यासकार, सम्पादिका, शिक्षिका र प्रिन्सेटन युनिभर्सिटिकी निवृत्त प्राध्यापक हुन्। (T. Morrison is an American novelist, editor, teacher, and Professor Emeritus at Princeton University.) र उपन्यासको प्रमुख चरित्रपात्र पनि नारी नै छ! केही अध्ययनशील फेसबुक-मित्रले टोनी मरिसनकृत ‘बिलोभेड’को कथावस्तुको निष्कर्ष स्येर गर्न (सुटुक्क) अनुरोध गर्नुभएकोले पोष्ट गरेको हुँ। आशा छ—यस उपन्यासको विषयवस्तु मन पराउने मित्रहरूले यो कृति आद्योपान्त आफै पढेर पूर्ण रसस्वादन गर्नुहुनेछ! यो अत्यन्त पोसिलो कृतिहरूमध्ये एक हो भन्ने कुरो सर्व-विदित…

Read More

वरिष्ठ साहित्यकार “सरित” प्रमोद्रराज सावित्री पाण्डे पुरस्कारबाट पुरस्कृत

काठमाडौँ , जेष्ठ १४, २०७४ प्रमोदराज-सावित्रीदेवी पाण्डे स्मृति प्रतिष्ठानले आज राजधानीमा भएको एक समारोहमा साहित्य, फेसन , खेलकुद र उड्डयन क्षेत्रका विभिन्न प्रतिभाहरुलाई सम्मानित तथा पुरस्कृत गर्यो । पुरस्कृत तथा सम्मानित प्रतिभाहरुलाई नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति गंगाप्रसाद उप्रेतीले सम्मान तथा पुरस्कार समपॅण गनुॅभयो । सो समारोहमा नेपाली साहित्यमा विगत चार दशकदेखि साधनारत साहित्यकार इन्द्रकुमार श्रेष्ठ “सरित” लाई कुलपति उप्रेतीले नगद राशी दश हजारसहितको प्रमोदराज सावित्री पाण्डे साहित्य सम्मान 2074 समपॅण गनुॅभयो । पुरस्कार ग्रहणपछि साहित्यकार सरितले सभालाई सम्बोधनगदैॅ चार दशकको आफ्नो साहित्यिक यात्राको बारेमा प्रकाश पानुॅ भयो भने समालोचक डा.धनप्रसाद…

Read More

कविता /जेल

जेल ————– – कृष्ण सेन ईच्छुक म पर्खालभित्र छु तिमी पर्खालबाहिर छौ म पहराभित्र छु, तिमी पहराबाहिर छौ म यातना–गृहमा छु तिमी खुल्ला शिविरमा छौ सिकारीले बाँधेको छाँद होस् अथवा त्यो उसको फाँद होस् के फरक पर्‍यो र? मित्र, अर्काको मुठ्ठीभित्र पराधीन जिन्दगी जहाँ काटनु परे पनि त्यो जेल हुन्छ। जहाँ जीवन बन्धनहरूभित्र कैद हुन्छ जहाँ सुन्दर सपना सधैँ अवैध हुन्छ जहाँ मुक्त आकाङ्क्षाहरू बन्देज हुन्छन् जहाँ हार्दिक भावहरूमा ठेस लाग्छ अनि जहाँ बासी हावा बहने दुर्गन्धमा पनि निर्धक्क सास फेर्न प्रतिबन्ध हुन्छ बन्दुकको पहरा होस् अथवा त्यो कानुनको घेरा…

Read More

गजल

बिष्णुप्रसाद धिमाल “आजाद” —————– उखेलेर बिषकाे अब बोट मासी दिन्छु नौकर शाह तानाशाहको भोट मासी दिन्छु ।। रक्तपात मच्चाएर बस्ती घाइते पारे तिनले यहि चुनाबमा बहुमतले चोट मासी दिन्छु ।। अत्याचारी खुनी शासक तब मासिनेछन झुठो मुद्दा जनता मार्ने खोट मासी दिन्छु ।। धेरौ हान्यौ छक्का पन्जा देशै दाउमा राखी रास्ट्रघाती तिम्रा खेलको कोट मासी दिन्छु ।। कोशी बेच्यौ काली बेच्यौ रह्यो सगरमाथा सगरमथा बेच्ने तिम्रा नोट मासी दिन्छु ।।

Read More

नेसास, द.कोरियाको पाचौँ वार्षिकोत्सव सम्पन्न

सौल, मे १४ नेपाली साहित्य समाज (नेसास), दक्षिण कोरियाको पाँचौ वार्शिकोत्सव भव्य रुपमा आइतवार सम्पन्न भएको छ। वार्सिकोत्सव समारोहबाट यल्जी विवशको अध्यक्षतामा १७ सदस्यीय नेसास,दक्षिण कोरियाको पुनर्गठन समेत गरिएको छ। आइतवार ११ बजेबाट शुरु भैइ थेगुको तारा रेस्टुरेन्टमा सम्पन्न भएको उक्त कार्यक्रमको सभापतित्व नेसास निबर्तमान अध्यक्ष धरती कल्पनाले गर्नुभएको थियो भने कोरियाका चर्चित कोरियन कवि किम ह्यं ह्यू प्रमुख अतिथी रहनुभएको थियो।त्यसैगरी बिशिस्ट अतिथिको रुपमा साहित्यकार एवं समाजसेवी डा. रोशन पौड्याल र अतिथिमा मानवाधिकारकर्मी, समाजसेवी एवं गितकार/संगितकार चन्द्र लामा अनुराग रहनुभएको थियो। नेपाली साहित्यको लागी आफू सधैँ कटिबद्ध भएर लागिरहेको…

Read More

कविता — नयाँ वर्ष

—— एमसी सुमित देख्नु भो भरखरै एउटा बक्रवृत्त मबाट चिप्लेर गयो। ## सदा झै सखारै म एउटा अर्को भ्रम व्युझन्छु र घाइते बर्तमान चढेर यात्रा आरम्भ गर्छु संभवत यसपाली पनि आफ्नो अंगालोको आयतनभित्रै मेरी आमाको स्तन सर्पले चिथोरी रहेको भेट्या छैम भन्नु पर्ला स्वयम्भुको परिसर अगाडी नै मेरो पूजाको बोधिसत्व बलात्कृत भएको देख्या छैन भन्नु पर्ला सीमनाको सत्य नङ्ग्राएर मेरो अस्तित्वको घरोहर रगतपच्छे हुदासम्म सलाम चढाएर शालिकमाथी स्वाभिमानी बीरको सन्तान हुं भन्नै पर्ला। ## ह्याप्पी न्यू इअरमा शुभ-कामना लिएर चोक,गल्ली र भट्टीमा लाम लागेका उही पुरानै कुरा सबै-सबै म हेरी…

Read More